شاید مشکل عمده ما در تحلیل‌ها مراجعه به اخبار و سپس آینده پژوهی است و کمتر سراغ تاریخ می رویم تا زمان معاصر را درک کنیم. توجه به گذشته از خبط‌های احتمالی کاسته و ما را در مسیر نزدیک به واقعیت منتهی به حقیقت حفظ خواهد کرد. تهران _ اورشلیم را نباید صرفا سیاسی و از باب حفظ خود و طرد دیگری لحاظ کرد و نه حتی مذهبی و فرقه ای دید و نه حتی از منظر انسانی فهم کرد بلکه این دو نام را باید در تاریخ رد یابی نمود. نگاهی به جنگ‌های ایران_روم و ایران _ یونان این تضاد را تا تنش بین دو تمدن خواهد گستراند. پس از تقلیل ماجرا به روبنا باید فاصله گرفت و دچار تحلیل‌های سطحی نشد. کاستن فاجعه فلسطین به عاملیت و فقدان توجه به ساختارهای پنهان و آشکار از اعتقاد به حرکت و مبارزه و مقاومت کاسته و چه بسا نسل‌های آتی را با رمق کمتری در مبارزه مشاهده کنیم، در حالی که مبارزه تمدنی سایر سطوح و ابعاد را در خود داشته و ما را از انحراف مسیر اصلی دور نگاه می دارد. به نظر می‌رسد دفاع همه جانبه غرب از رژیم غاصب به این جهت باشد که میوه ممنوعه محصول تمدن غرب است و ریشه در مغرب زمین دارد که میوه‌اش در خاورمیانه به ثمر نشسته است و لذا مبارزه ما در دوگانه تمدن شرق و غرب باید ملاحظه شود. محاسبات الهی ما عادت کردیم به محاسبات مادی و دو تا چهارتاهای خودمون که بیشتر هم علت و معلول‌های مادی و دم دستی است. نباید خیلی پیگیر اخبار جنگ و شهداء عزیز و بزرگمان شویم، زیرا پیروزی و شکست همیشه تابع استدلال عقلی ما یا محاسبات ریاضی نیست. تجربه به ما نشان داده یرزقه من حیث لا یحتسب و دست امداد الهی بسیاری از محاسبات را تغییر می دهد. در میدان جنگ، استقامت، صبر و توکل، از کوه، ناقه صالح و از عصا، اژدهای موسی و از جمعیت کم عده کثیر می سازد.

فتوکل علی الله، یرزقه من حیث لا یحتسب

دکتر رحیمی سجاسی

استاد دانشگاه شاهد