ارائه تعریفی بومی از «سلامت جنسی» متناسب با فرهنگ و ارزشهای ایرانی ـ اسلامی
مقالهای با عنوان «تعریفی بومی از سلامت جنسی؛ رویکردی برای ارتقای سلامت جنسی در ایران» با مشارکت اعضای هیئت علمی دانشگاه شاهد در نشریه «فرهنگ و ارتقای سلامت» فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران منتشر شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه شاهد، مقاله «تعریفی بومی از سلامت جنسی؛ رویکردی برای ارتقای سلامت جنسی در ایران» به قلم محمدباقر صابری زفرقندی، سیدکاظم فروتن، اکرم قربعلی و بهمن متینپور در دوره نهم، شماره دوم، تابستان ۱۴۰۴ نشریه «فرهنگ و ارتقای سلامت» فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران منتشر شده است.
این مقاله با هدف ارائه تعریفی علمی و بومی از سلامت جنسی، متناسب با زمینههای فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و ارزشی جامعه ایران انجام شده و بر ضرورت توجه به ویژگیهای بومی در سیاستگذاری و برنامهریزیهای مرتبط با سلامت تأکید دارد.
در این پژوهش، ضمن بررسی و تحلیل تعاریف ارائهشده در منابع معتبر داخلی و خارجی، دیدگاه صاحبنظران حوزههای مرتبط نیز مورد توجه قرار گرفته است. همچنین تعریف اولیه ارائهشده از سوی انجمن علمی سلامت خانواده ایران، با محوریت تعریف سازمان جهانی بهداشت، در کارگروهی متشکل از متخصصان رشتههای مرتبط و کارشناسان حوزوی مورد بررسی و اجماع قرار گرفته و مرکز موضوعشناسی احکام فقهی در قم نیز عدم مغایرت آن با احکام شرعی را تأیید کرده است.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد که تعاریف موجود از سلامت جنسی، به دلیل تفاوت در مبانی فرهنگی و ارزشی، لزوماً قابلیت انطباق کامل با شرایط همه جوامع را ندارند. از این رو، پژوهشگران بر ضرورت ارائه تعریفی متناسب با ساختار فرهنگی، اجتماعی و اعتقادی هر جامعه تأکید کردهاند.
بر اساس تعریف پیشنهادی این پژوهش، سلامت جنسی در چارچوب فرهنگی و ارزشی جامعه ایران، وضعیتی از بهزیستی روانشناختی، عاطفی، جسمی و اجتماعی زن و مرد در برقراری رابطه زناشویی هدفمند، ایمن، بهموقع و آرامشبخش با همسر است؛ به گونهای که حقوق زوجین رعایت شده و رابطه از هرگونه اکراه، اجبار، تحقیر و خشونت به دور باشد. این مفهوم همچنین صرفاً به معنای فقدان بیماری یا اختلال عملکرد نبوده و با هویت جنسیتی، اعتقادات مذهبی، هنجارهای فرهنگی و قوانین جامعه و نیز اصول اخلاق انسانی پیوند دارد.
نویسندگان در بخش نتیجهگیری تأکید میکنند که سلامت جنسی مفهومی پیچیده و چندبعدی است و با توجه به تفاوتهای فرهنگی، اجتماعی و مذهبی جوامع، نمیتوان یک تعریف واحد و جهانشمول را برای همه کشورها و فرهنگها ارائه کرد. بر همین اساس، سیاستگذاری، برنامهریزی و طراحی مداخلات در حوزه سلامت جنسی باید با در نظر گرفتن ویژگیهای بومی و ارزشهای هر جامعه صورت گیرد تا از کارآمدی و اثربخشی بیشتری برخوردار باشد.
گفتنی است این مقاله در دوره نهم، شماره دوم، تابستان ۱۴۰۴ نشریه فرهنگ و ارتقای سلامت فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، صفحات ۲۲۱ تا ۲۲۷ منتشر شده است.
