گفتوگوی تفصیلی با دکتر غلامرضا داداشزاده، استاد تمام مهندسی برق مخابرات دانشگاه شاهد
.
در گفتوگو با روابط عمومی دانشگاه شاهد، دکتر غلامرضا داداشزاده، استاد تمام گروه مهندسی برق مخابرات دانشکده فنی و مهندسی و رئیس پژوهشکده علوم و فناوریهای نوین اطلاعات و ارتباطات دانشگاه، به تشریح جایگاه رشته مخابرات، ضرورت نگاه میانرشتهای در پژوهش و برنامههای پیشروی این پژوهشکده پرداخت.
اهمیت راهبردی مخابرات در دنیای امروز
دکتر داداشزاده با اشاره به مفهوم بنیادین «مخابره» به معنای برقراری ارتباط، اظهار کرد: ارتباطات از ویژگیهای اساسی بشر است و با گسترش آن به فواصل دور، مفهوم مخابرات شکل میگیرد. امروزه با پیشرفتهای شتابان فناوری و نفوذ هوش مصنوعی در عرصههای مختلف، اهمیت رشته مخابرات بیش از پیش نمایان شده است. تمامی ابزارهای ارتباطی از جمله تلفنهای همراه، بر پایه دانش و تخصص این حوزه توسعه یافتهاند و این رشته علاوه بر بُعد علمی و فناورانه، تأثیرات عمیقی بر روابط اجتماعی و ساختار خانوادهها نیز داشته است.
انگیزه ورود به حوزه مخابرات
وی درباره انتخاب این مسیر علمی گفت: بخشی از علاقهمندی من به پیشینه خانوادگی بازمیگردد؛ پدرم متخصص مخابرات بود و آشنایی من با مفاهیمی مانند کد مورس از کودکی شکل گرفت. افزون بر این، پویایی و اثرگذاری این رشته بر زندگی مردم و تحولات سریع و مستمر آن، انگیزهای جدی برای فعالیت پژوهشی در این حوزه ایجاد کرد.
چالشهای پژوهش در عصر هوش مصنوعی
رئیس پژوهشکده علوم و فناوریهای نوین اطلاعات و ارتباطات با اشاره به پیچیدهتر شدن حوزه مخابرات در دوران هوش مصنوعی تصریح کرد: امروز از متخصصان انتظار میرود «سازگار» و میانرشتهای باشند. پژوهشگر باید جایگاه خود را در یک زیستبوم علمی تعریف کند، بر ابزارهای نوین از جمله هوش مصنوعی مسلط باشد و دانش خود را بهصورت مستمر بهروزرسانی کند. همچنین آشنایی با قوانین و مقررات و توانایی بهرهگیری از آنها در فرآیند پژوهش، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
ضرورت تقویت مطالعات میانرشتهای
وی با تأکید بر اینکه مسائل امروز بشر با نگاه تکبعدی حل نمیشود، افزود: دانشگاه شاهد به دلیل جامع بودن و برخورداری از رشتههای پزشکی و غیرپزشکی، ظرفیت بالایی برای توسعه پژوهشهای میانرشتهای دارد، اما این ظرفیت نیازمند بهرهبرداری هدفمندتر است.
توصیه به دانشجویان مخابرات
دکتر داداشزاده خطاب به دانشجویان تأکید کرد: تسلط بر مهارتهای کاربردی و نرمافزارهای تخصصی، یک ضرورت است. دانشجویان باید فعالانه در مسیر مهارتآموزی گام بردارند و از فرصتهای دانشگاه برای اجرای پروژههای کاربردی استفاده کنند. ارتباط با صنعت نیز از مهمترین ارکان رشد حرفهای است و این تعامل باید از دوران کارشناسی شکل بگیرد. در دانشگاههای نسل چهار و پنج، ارتباطی پویا میان دانشگاه، دانشجو و صنعت برقرار است و ما نیز باید به سمت شکلدهی چنین زیستبومی حرکت کنیم.
مأموریتها و برنامههای پژوهشکده
وی با اشاره به تأسیس پژوهشکده علوم و فناوریهای نوین اطلاعات و ارتباطات در سالهای ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۰ گفت: این پژوهشکده با رویکردی میانرشتهای شکل گرفت و سه گروه اصلی شامل «سامانههای مخابراتی و رادار»، «امنیت فضای مجازی» و «هوش مصنوعی و نرمافزار» در آن ایجاد شد.
به گفته وی، پروژههای متعددی در حوزههای امنیت، سامانههای نظارتی و تصویری، پیادهسازی نرمافزاری نسل چهارم و پنجم ارتباطات (4G و 5G)، طرحهای تحول دیجیتال و نیز توسعه چتباتهای سلامت در حال اجراست. حوزه چتباتهای سلامت نمونهای از فعالیتهای میانرشتهای پژوهشکده است که جنبههای فنی و حوزه سلامت را توأمان در بر میگیرد.
دستاوردهای شاخص پژوهشکده
رئیس پژوهشکده مهمترین دستاوردها را در سه محور برشمرد:
-
ایفای نقش مؤثر مشاوره و نظارت در طرحهای جامع سازمانها و نهادهای مختلف
-
اجرای پروژههای ملی در حوزه سامانههای نظارتی و امنیتی
-
پیشبرد پروژههای راهبردی در حوزه 4G و 5G و توسعه زیرساختهای مرتبط
وی این موفقیتها را زمینهای برای جذب پژوهشگران جوان و ارتقای مهارتهای تخصصی آنان دانست.
ضرورت تحول در آموزش و پژوهش
دکتر داداشزاده با تأکید بر حرکت به سوی آموزشهای مهارتی و کاربردی، اظهار داشت: ورود هوش مصنوعی به پروژههای دانشگاهی باید با رعایت ضوابط و مقررات مورد حمایت قرار گیرد. در کنار جذب هیئت علمی جوان و برجسته، لازم است برنامهریزی پژوهشی دقیق و نظاممند انجام شود. برای تربیت متخصصان سازگار، نیازمند ساختاری منسجم در حوزه مدیریت پژوهش هستیم تا فعالیتها را بهدرستی رصد و هدایت کند.
سخن پایانی
وی در پایان با اشاره به کاهش متقاضیان تحصیلات تکمیلی در جهان، این موضوع را «زنگ خطر» دانست و تصریح کرد: باید سیاستگذاریهای پژوهشی را به برنامههای اجرایی و اثرگذار تبدیل کنیم و نیروهایی تربیت کنیم که توان تعامل مؤثر با جامعه و صنعت را داشته باشند. در غیر این صورت، دانشگاه شاهد جایگاه شایسته خود را در عرصه آموزش و پژوهش کشور به دست نخواهد آورد.
