پرش از دستورهای نوار
رد کردن تا محتوای اصلی
جابجایی به بالا
ورود به سامانه

خبر

:

سرآغاز شکل گیری نخستین دانشگاه جهان

تعداد بازدید: 222
نسخه قابل چاپ ارسال برای دوستان ثبت نظر
شرح خبر
سرآغاز شکل گیری نخستین دانشگاه جهان

به گزارش «روابط عمومی» دانشگاه، جندی شاپور باستان که اکنون تنها بقایایی از آن در اطراف شهر دزفول بر جای مانده بر اساس مستندات تاریخی سر آغاز شکل گیری نخستین نظام نامه آموزش عالی در جهان است.

 

ثبت رویداد جهانی هزار و هفتصد و پنجاهمین سالگرد تاسيس دانشگاه جندی شاپور  (University of Gundi-Shapur) در سوم نوامبر ٢٠١٧ در فهرست جهانی یونسکو به عنوان اولین مرکز دانشگاهی به مفهوم(University) در ایران بوده است. بر همین اساس یکی از رویدادهای پر درخشش و غرور انگیز برای ما ایرانیان در قریب به 18 قرن پیش است.

 

جندی شاپور یکی از خاستگاه های  علم و دانایی ایران و جهان بوده که باعث افتخار و مسرت فراوان  است. نیاکان ما  ایرانیان دانش و خردورزی را پاس می داشتند و می کوشیدند این موهبت الهی را مستمر بیاموزند و بیفروزند.

 

جندی شاپور در شهر کهن و دانش گستر دزفول که در ادوار باستان پایتخت علوم و فنون جهانی بوده است بنا گردید، دو ویژگی ممتاز این دانشگاه کهن را بی گمان و گزاف باید در دو حوزه تولید و ترویج علم در نظر آورد. هر دوی این عناصر در دوران مدرن کنونی جزء اهداف و راهبردهای کلان سازمان جهانی یونسکو است. امروز مفهوم تولید علم و به اشتراک گذاشتن آن مبنای هر حرکتی است که از پرتو آن توسعه پایدار همه جانبه پدیدار  می شود. اما باید به مفهومی بنیادی تر که پیش شرط دست یابی به این معیار بالنده است توجه کرد و آن اهتمام مردمان این مرز و بوم به ساختن و بنا کردن محیط هایی برای علم اندوزی بوده است. ساخت مکتب خانه ها، نظامیه ها و دانشگاه ها در طول حیات دراز دامن فرهنگ و تمدن ایران به اذعان متفکرین و اندیشمندان شرق و غرب اگر نگویم بی نظیر بلکه به واقع کم نظیر بوده است.

 

از این رهگذر ذکر این نکته بسیار حائز اهمیت است که ملتی در حدود 18 قرن پیش به چنین ادارکی بالنده ای رسیده است  که دانشگاهی  با این وسعت و گستردگی تاسیس نمایند؛ در واقع آنچه که امروز از مفهوم دانشگاه به شکل مدرن آن در ایران و جهان می بینیم در حقیقت رونوشت و روگرفتی از تقسیم بندی ها و شعبه های تاسیس شده در دانشگاه کهن جندی شاپور بوده است.

 

با درک این حرکت عالمانه از سوی ایرانیان می توان در باب دو ویژگی بسیار مهم و بارز این دانشگاه که همان تولید و ترویج علم است سخن راند.

جرج سارتن در کتاب تاریخ علم می گوید که دانشگاه جندی شاپور به معنای واقعی کلمه جایگاه علم بوده است.

 

دومین ویژگی ممتاز این دانشگاه آن بوده که استادان و دانشمندان و پژوهشگران از اقصی نقاط جهان درحوزه های پزشکی، فلسفه، نجوم و ریاضیات با آرامش و به دور از تصعبات و جزم اندیش های افراط گرایانه قومی و نژادی در کنار هم به تحقیق و تولید علم می پرداختند و این خود اوج نگاه مداراگونه و انسانی ایرانیان در قریب به دو هزار سال پیش است.

 

سومین ویژگی جندی شاپور تربیت و پرورش دانشجویان و بازگشت آنها به سرزمین  و میهن خودشان برای به کارگیری دانش شان بوده است. که می توان گفت اولین فرصت های مطالعاتی در جهان توسط این دانشگاه ابداع شده است.

 

از دیگر آثار مثبت تاسیس دانشگاه جندی شاپور، ایجاد یکی از بزرگترین کتابخانه های جهان باستان است این کتابخانه با ظرفیت چهارصد هزار عنوان جلد کتاب و عنوان در حوزه، پزشکی، دامپزشکی، گیاه شناسی، داروشناسی، فلسفه، ریاضیات و نجوم به زبانهای پهلوی، سریانی، یونانی، سانسکریت نقش بسیار موثری در ترویج علم و گسترش مرزهای دانش درچارچوب نهضت ترجمه متون در جهان باستان ایفا نموده است.

 

با این تمهیدی که بیان شد امروز رسالت ترویج علم و دانش بر دوش ما بسیار سنگین تر است. وقتی نیاکان ما به چنین پایه از توانمندی در عرصه علم و دانش رسیده اند وظیفه ما به عنوان  میراث داران چنین بزرگان پر درخششی در تاریخ علم جهان  به مراتب سنگین تر است.

 

اگر نیاکان ما چنین شهامت و قدرت و خردمندی را در گسترش مرزهای دانش در جهان داشته اند اکنون ما نیز باید با دست یافتن به افق ها و مرزهای جدید دانش و علم، درخت تناور سرزمین کهن ایران اسلامی را پیوسته سیراب کنیم و شکوفه های پیشرفت، آبادانی و خودکفایی را در جهان با درفش علم و فرهنگ به اهتزاز در آوریم. در شرایط امروزین جوامع، دانشگاه‌ها نقش آموزشی و پژوهشی ویژه‌اي دارند و با مسائل جدیدي از قبیل تغییرات سریع، بازسازي شرایط، کاربرد تکنولوژي، استفاده انبوه دانش‌هاي قدیم و جدید، تربیت نیروي انسانی و مدیریت و سازماندهی آن روبرو هستند که لازمه دست‌یابی به توسعه، توجه به عواملی چون تربیت نیروي انسانی ماهر و متخصص، سازمان‌دهی و مدیریت صحیح نیروها و امکانات، گسترش دانش و آگاهی‌هاي لازم براي تغییر وتحول، دسترسی به تکنولوژي و کاربرد آن در بخش‌هاي مختلف است.

 

در این میان دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول به عنوان میراث‌دار قديمي‌ترين و بزرگترين دانشگاه جهان‌باستان و نماد آموزش‌عالي‌كشور از گذشته تاکنون، علاوه بر مسئوليت‌های گسترده و عميق آموزشي و پژوهشي، وظيفه حفظ و حراست از جايگاه و حيثيت علمي اين مرز و بوم و احیای تاریخ و فرهنگ حاکم بر دانشگاه جندی شاپور باستان را دارد.